جمعه, 31 شهریور 1396



چاقی کودکان ، معضل دنیای امروز:chaghi

مقدمه :

افزایش آمار چاقی در کودکان یکی از مشکلات بهداشتی دنیا شناخته شده است. از سال 1986 تا کنون ، آمار کودکان چاق دو برابر افزایش را نشان می دهد . بیشتر کودکانی که درسنین کم، خصوصاً زیر 7 سال مبتلا به چاقی می شوند، در نوجوانی و بزرگسالی افرادیچاق خواهند بود، که می تواند مسائل متعددي را براي وی ايجادكند . چاقي را مي توان با تجمع غير عادي چربي در بدن تعيين كرد ، هنگامي كه وزن كلي بدن بيش از25 درصد در پسران و 32% در دختران باشد اين مسئله رخ مي دهد .

اضافه وزن و چاقي كودكان مي‌تواند جنبه ژنتيكي يا اكتسابي داشته باشد ، البته درصد كمي از چاقي كودكي متأثر از مسائل هورموني و ژنتيك است . تغذيه نامناسب و تحرك كم از مهمترين عوامل اكتسابي ابتلا به چاقي در كودكان می باشد ، اگر چه دليل افزايش چشمگير چاقي کودکان، غذا خوردن بيشتر نيست، زیرا تحقيقات نشان داده است کهميزان انرژي مصرفي کودکان طي 20 سال گذشته، تغيير چنداني نداشته و دليل افزايش چاقي کودکان، تحرک کمتر آنهاست .

یافته ها :

تحقیقات جدید در زمینه چاقی نشان می‌دهد تعداد نوزادانی که تا ۶ ماهگی دچار اضافه وزن می‌شوند نسبت به ۲۰ سال گذشته نزدیک به ۵۶ درصد رشد داشته است. دانشمندان در این بررسی‌ها متوجه شدند نوزادانی که در ماه‌های اولیه زندگی دچار اضافه وزن می‌شوند تقریباً به طور قطع تا زمان به راه افتادن با مشکل وزنی روبه‌رو خواهند شد. اخیرا در کشورهای در حال توسعه توجه فزاینده ای به مسأله افزایش چاقی در کودکان و بزرگسالان معطوف شده است. بر اساس مطالعه ای که در تایلند انجام شد، یک افزایش 16 ـ 12 درصدی در میزان چاقی کودکان دبستانی در مدت 2 سال مشخص گردید.

در حال حاضر شواهد مستحکمی وجود دارد که سوء تغذیه در رحم مادر و در نوزادی، خطر چاقی و عوارض مربوط به آن را در سنین بالاتر فزونی می بخشد. به عنوان مثال، در طول جنگ جهانی دوم در هلند قحطی اتفاق افتاد و مادرانی که در خلال جنگ، 6 ماهه باردار بودند، کودکانی متولد نمودند که در سن 18 سالگی در معرض شدید چاقی قرار گرفتند.

مطالعات محققان نشان‌دهنده شیوع روزافزون چاقی در کودکان و نوجوانان در کشورهای مختلف می‌باشد . در کشور ما نیز این همه‌گیری بویژه در شهرهای بزرگ به دلیل شیوه زندگی ، شیوع روزافزونی داشته است . بی تحرکی ، بخصوص تماشای طولانی مدت برنامه‌های تلویزیونی نقش مهمی در ایجاد و توسعه چاقی دارد.در مطالعه‌ای که اخیرا در مجله علمی تغذیه بالینی آمریکا چاپ شده است، بیش از 1800 کودک 9 تا 10سال مورد ارزیابی قرار گرفتند که 23 درصد آنها چاق بودند یا اضافه وزن داشتند . همین مطالعه حاکی از آن است که برای داشتن نتایج مطلوب در متوقف نمودن سیر پیشرونده چاقی در کودکان، داشتن ورزش با شدت بیشتر از یک فعالیت بدنی معمول مورد نیاز می‌باشد. نتایج این پژوهش تاکید می‌نماید، زمانی که کودکان به ورزش‌های سنگین می‌پرداختند یا ترکیبی از ورزش‌های سنگین و متوسط را انجام می‌دادند، تاثیر مهم‌تری نسبت به میزان فعالیت بدنی متوسط، در کاهش دور کمر و تجمع توده چربی در ناحیه مرکزی در کودکان داشت. به عنوان مثال طبق این پژوهش، به ازای هر 5 تا 6 دقیقه فعالیت سنگین مانند بسکتبال، فوتبال‌و دویدن، دور کمر کودکان به میزان 32/1 سانتی‌متر کاهش یافت ، در حالی که انجام دو برابر فعالیت بدنی به صورت متوسط ، تنها 5/0 سانتی‌متر دور کمر را کاهش داد. لذا از آنجا که بی‌تحرکی در کودکان یکی از عوامل اصلی در شیوع روزافزون چاقی در نسل جدید می‌باشد، باید کودکان را به اجتناب از بی‌تحرکی تشویق کرد. اما باید تاکید کرد که این به تنهایی برای جلوگیری از چاقی دوران کودکی کافی نخواهد بود، بلکه برای کاهش رشد اپیدمی چاقی در میان کودکان، ضمن محدود کردن زمان‌های بی تحرکی، انجام فعالیت‌های بدنی سنگین و شرکت در فعالیت‌های ورزشی باید تشویق گردد.

از عواقب چاقي دوران کودکي می توان علاوه بر افزايش خطر اضافه وزن در بزرگسالي ، از هيپرتانسيون ،‌ ديابت نوع دوم ،‌ افزايش خطر بيماريهاي قلبي - عروقی ، شیوع سه برابری سنگهاي صفراوي ، افزايش پنج برابری خفگي در حين خواب ، افزايش فشار به مفاصل ، عوارض پوستی ، افسردگی و كاهش اعتماد به نفس نام برد ، به نحوي که در رابطه كودك با والدين و ديگر افراد خانواده تاثير مي گذارد . برخي از صاحب نظران معتقدند كه مشكلات اجتماعي و روحي مهمترين پيامد چاقي در كودكان هستند . محققان براي درمان چاقي كودكان سه روش را پيشنهاد مي كنند :

- فعاليت جسماني : انجام ورزش يا افزايش فعاليت در كاهش يا توقف چاقي مؤثر است .‌ تخمين زده مي شود كودكان داراي 20 درصد اضافه وزن براي رسيدن به وزن ايده آل به يك تا يك و نيم سال ، زمان نياز دارند .كودكانی كه به مدت 50 دقيقه 3 بار در هفته ورزش مي كنند سطح چربي بدن در آنها كاهش مي يابد .

- تعيين رژيم غذايي : محدوديت كالري براي كودكان توصيه نمي شود زيرا نه تنها بر وضعيت رواني بلكه بر رشد و درك كودك از رژيم غذايي طبيعي تاثير مي گذارد ، رژيم غذايي متعادل مخصوصاً كم چربي بسيار مفيد است . آموزش تغذيه صحيح نيز بايد همراه با ورزش و فعاليت باشد ، بسياري از راهبردهاي مورد استفاده براي تغيير رفتار در بزرگسالان براي كودكان نيز مفيد است .

- خود كنترلي ، ليست نمودن غذاي دريافتي و فعاليت جسمي : ‌با این کار کودک ، میزان مصرف روزانه مواد غذائی و تحرک بدنی خود را ثبت می نماید و این کار او را از آنچه مصرف کرده و انجام داده ، آگاه می کند. كاهش مقدار غذا ، محدود كردن زمان تغذيه و استفاده از پاداش براي ايجاد رفتارهاي مثبت در كودكان مؤثر است . به نظرمي رسد استفاده از روشهاي حل مسئله و برنامه هاي مشاركت والدين و كودك در اين راهبردها مؤثر باشند . روش حل مسئله بر تعيين مشكلات احتمالي در كنترل وزن دلالت دارند . به نظر مي رسد پيشگيري از چاقي آسان تر از درمان و به ميزان زيادي به آموزش والدين وابسته باشد. والدين بايد در مورد تغذيه با شير مادر ، تشخيص علائم سيري و به تعويق انداختن مصرف رژيم غذايي جامد توجه داشته باشند.آموزش در دوران كودكي شامل تغذيه مناسب، انتخاب مواد غذايي كم چرب ، ايجاد عادت براي ورزش و كنترل مدت تماشاي تلويزيون است . در مواردي كه اقدامات پيش گيرانه نمي تواند بر عوامل وراثتي چيره شود، آموزش والدين بايد بر بازسازي اعتماد به نفس و توجه به موارد رواني كودك استوار باشد.

به نظر می رسد در کشورهای در حال توسعه، بین کاهش رشد جمعیت و شیوع روزافزون چاقی ارتباط نزدیکی وجود دارد. طبق جدیدترین آمار ، از هر 5 کودک آمریکائی ، یک کودک اضافه وزن دارد و از هر 10 کودک ، یکی چاق است . برای تعیین اضافه وزن در کودکان ، همانند بزگسالان ، اندازه گیری شاخص توده بدني ( Body Mass Index ) جایگاه ارزشمندی دارد ، اين روش نسبت وزن کودک را به قد او مي سنجد .بعضي مراقبين بهداشت بيان مي كنند اگر BMI كودك بيشتر از 5 درصد BMI كودكان هم سن و هم قد خود بود، دچار چاقي است( بعضي ها 10 درصد يا 15 درصد را ملاک قرار داده اند ). در مورد افراد بالغ اگر BMI بيشتر از 30% باشد، نشانه چاقي است .

براي محاسبه BMI كودك ، بايستي در ابتدا وزن كودك را با يك وزنه مناسب اندازه گيري کرده ، سپس قد كودك را با يك متر بسنجيد . وزن كودك بر حسب كيلوگرم را بر مجذور قد بر حسب متر ، تقسيم کنید.

نتیجه گیری :

تخمین زده می‌شود تا سال ۲۰۱۲ بیش از یک میلیون کودک به اضافه وزن مفرط دچار شوند و تا سال ۲۰۲۵ تقریباً یک چهارم پسرها تا حد زیادی با مشکل اضافه وزن دست به گریبان خواهند بود. تحقیقات نشان می‌دهد بسیاری از والدین با شیوه‌های غلط تغذیه کودکان، سلامت آن‌ها را در معرض خطر جدی قرار خواهند داد. به همین دلیل تعدادی از کارشناسان توصیه می‌کنند، در صورتی که بعضی از والدین صلاحیت‌های لازم از لحاظ تغذیه کودکان را ندارند باید سازمان‌های خاصی وارد عمل شده و روند تغذیه‌ای و چگونگی رشد کودکان را زیر نظربگیرند.

به اعتقاد این کارشناسان مشکل اضافه وزن کودکان در آینده چنان هزینه‌های سنگینی به وضعیت سلامت کشور وارد می‌کند که هزینه‌های لازم برای تأسیس سازمان‌هایی برای نظارت بر وضعیت رشد کودکان در وضعیت فعلی را کاملاً توجیه می‌کند. این سازمان‌ها می‌توانند با برگزاری جلسات مشاوره با والدین در مورد تعداد وعده‌های غذایی، میزان کالری مورد نیاز کودکان و فعالیت‌های بدنی آن‌ها توصیه‌های مفیدی به والدین کرده و به این ترتیب از زمان کودکی به مبارزه اصولی با معضل چاقی بپردازند.

دکتر السی تاوراس استادیار بیماری‌های مربوط به کودکان از دانشگاه هاروارد در این باره می گوید: به نظر می‌رسد تنها راه مبارزه با اپیدمی چاقی در سطح جهان مدد خواستن از والدین است.کودکان چاق بهتر از هر کس دیگری می‌دانند که مشکل اضافه وزن دارند، بنابراین آنها به حمایت،‌ توجه و تشویق والدین خود نیاز دارند. بهتر است کودکان چاق را در وزنی که هستند قبول کنیم وضمن توجه به نگرانی های او ،دوستش داشته باشیم.

راه دیگر کنترل افزایش وزن در کودکان این است که عادت داشتن به تغذیه سالم را در کودکان پرورش دهیم . این نکات بطور خلاصه شامل موارد زیر می باشد : تهیه و استفاده بیشتر از میوه و سبزیجات تازه ، عدم تهیه نوشیدنیهای شیرین ، کاهش یا عدم استفاده از غذاهای چرب و پرکالری ، مصرف کمتر غذاهای آماده و Fast food ، تشویق کودکان به صرف صبحانه سالم و کامل . والدين نبايد فرزندان را وادار به اتمام غذا نمايند وفرزندان نبايد اجباري به اتمام غذا داشته باشند. به كودك اجازه ندهيد تا هنگام تماشاي تلويزيون تنقلات و خوراكي بخورد. به عنوان جايزه، شکلات و شيريني به او ندهيم.

ميانه روي و رعايت تنوع غذايي، اصول تغذيه کودکان است ، او بايد از همه گروههاي غذايي تغذيه کند. براي رژيم درماني کودکان چاق ، در صورتي که کمتر از 7 سال داشته باشند، نياز به اجراي يک رژيم غذايي لاغري نيست ، بلکه بايد سعي کنيم وزن کودک را براي مدت طولاني ثابت نگه داريم چراکه با افزايش قد، خود به خود وزن کودک نرمال خواهد شد. ولي در صورتي که کودک بيش از هفت سال داشت نياز به يک رژيم لاغري دارد . در رژيم غذايي کودکان قندهاي ساده، چربي و کربوهيدرات بيش از اندازه ، محدود مي شود بهترين سرعت کاهش وزن در کودکان، هر ماه 450 گرم است که در اين صورت رشد او هيچ لطمه اي نمي بيند، ازرژيم فعلي کودک چيزي حذف نمي شود، زيرا محدوديت شديد، موجب تمايل بيشتر کودک به خوردن خواهد شد. براي رژيم درماني کودک ابتدا سن، قد و وزن او تعيين شده سپس برنامه غذايي مناسب او مشخص مي گردد. روند كاهش وزن كودكان بايد بسيار با دقت و تحت نظر پزشك متخصص انجام شود و كاهش وزن غيراصولي و استفاده از رژيم‌هاي نامناسب موجب آسيب به كودكان مي‌شود.

عدم تحرک دارای اهمیت ویژه در بروز چاقی کودکان است، تشویق کودکان به فعالیت بیشتر و بازی با همسالان (دوچرخه سواری ،

طناب بازی ، لی لی ، گرگم به هوا ، رقصیدن و ... ) ، محدود کردن زمان تماشای تلویزیون و انجام بازیهای رایانه ای ، ثبت نام وی درکلاسهای ورزشی و ورزش کردن والدین همگام با کودک باعث می شود، این کودکان امید به بهبود زندگی خود را بازیابند.

کودکان آنچه می بینند را اجرا می کنند ، پس اگر به فکر سلامت کودکمان هستیم ابتدا از خودمان شروع کنیم ، الگوی خوبی برای آنها باشیم و عملاً به او بیاموزیم که راه سالم زیستن چیست .

حاضرين در سايت

ما 93 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم